ANALIZA ODNOSA INDEKSA DIGITALNIH VEŠTINA I RAZVOJA EKONOMIJE
DOI:
https://doi.org/10.59864/Oditor12408SKljučne reči:
DSI indeks, DQL indeks, digitalne veštine, društvene mreže, rast i razvoj ekonomijeApstrakt
Prelazak iz industrijskog doba u doba znanja ili informatičko doba, podrazumeva usvajanje novih znanja i veština koje postaju glavni resurs poslovanja. Posledica konstantnih tehnoloških inovacija je potreba za novim znanjima i veštinama, kao što su digitalna pismenost i digitalne veštine, koje su postale jedan od najvažnijih resursa za razvoj industrije, a samim tim i ekonomije. Predmet istraživanja u ovom radu je analiza DSI indeksa (Digital Skill Index) za 2021.i 2023.godinu i DQL indeksa (Digital Quality of Life Index) za period od pet godina, sa ciljem da se izvrši komparacija podataka i ukaže na značaj koji posedovanje digitalnih veština i upotreba društvenih mreža ima na razvoj ekonomije. U istraživanju je korišćena kvantitativna metoda istraživanja i sprovedena je dinamička analiza DSI i DQL indeksa za Srbiju i komparativna analiza sa drugim zemljama u datom vremenskom periodu. Rezultati istraživanja DSI indeksa za 2021. i 2023. godinu za 36 zemalja Evrope pokazuju da su vodeće pozicije zauzele zemlje Severne Evrope, Holandija, Irska, Španija i Luksemburg, dok je Srbija zauzela 30. poziciju. Pojedine zemlje koje su zauzele središnje pozicije u tabeli 2019. godine, 2023. godine su nazadovale, odnosno napredovale, ali ne u značajnom nivou. Sa druge strane, analiza DQL indeksa za 50 zemalja sveta u periodu od 2019. do 2023. godine pokazuje da su evropske zemlje zauzele više od 50 odsto među najbolje rangiranim zemljama u celom vremenskom periodu, dok Srbija nije analizirana 2019. godine, ali je u naredne četiri analizirane godine dospela u prvih 50 rangiranih zemalja sveta. Takođe, u radu je prikazan značaj razvijenosti digitalnih veština i upotrebe društvenih mreža u rastu i razvoju ekonomije.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Reference
Ala-Mutka, K. (2011). Mapping Digital Competence: Towards a Conceptual Understanding. European Commission, Seville, Spain, DOI:10.13140/RG.2.2.18046.00322, Report number: JRC67075, pp. 18.
Atkinson, R. D., and Stewart, L. A. (2013). Just the Facts: The Economic Benefits of Information and Communications Technology. (I. T. Fundation, Edit.), pp.3-4.
Baltazarević, R. M. (2022), Digitalna pismenost kao sredstvo prevencije protiv sajber kriminala, Baština, Institut za srpsku kulturu Priština, Leposavić, br.57, DOI: https://doi.org/10.5937/bastina32-38103, str.131-139.
Banković, D., Gijić. N. (2010). Application of WEB 2.0 Technology in Business, In Application of New Techologies in Management/2nd International Conference ANTiM2010, Tara: Faculty for Education of the Executives of the University of business Academy, 2010, pp.390-395.
Bešić, C., Bešić Vukašinović, D.C., Bešić, S. (2022). Izazovi globalne ekonomije i unapređenje poslovanja domaćih cpreduzeća, Zbornik radova sa konferencija JUSK, Beograd, Srbija, str. 8-13.
Dašić, G. (2023). Digital transformation in the sports industry. In: Dašić, D (ed.) SPORTICOPEDIA - SMB, 1(1), 309-318. https://doi.org/10.58984/smbic2301309d
Dašić, D. (2023) Application of delphi method in sports. Sports, media and business, 9(1), 59-71. https://doi.org/10.58984/smb2301059d
Daub, M., Wiesinger, A. (2015). Acquiring the Capabilities, You Need to Go Digital. McKinsey Digital. Retrieved from http://www.mckinsey.com/insights/business_technology/acquiring_the_capabilities_you_need_to_go_digital, dostupno 23.01.2024.
Đorđević, D., Ćoćkalo, D., Bogetić, S., Bešić, C. (2022). Analiza osnovnih apstekata poslovanja u novom tržišnom okruženju, Zbornik radova sa konferencija JUSK, Beograd, Srbija, str. 36-44.
Đorđević, D., Ćoćkalo, D., Bešić, C., Bogetić, S., Bakator, M. (2022). Značaj novih znanja i veština za postizanje održivosti u novoj paradigmi poslovanja, Zbornik radova sa konferencija JUSK, Beograd, Srbija, str. 60-68.
Decision (EU) 2022/2481 of the European Parliament and of the Council of the 14 December 2022, establishing the Digital Decade Policy Programme 2030, Article 4: Digital targets, https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2022/2481/oj, dostupno 04.02.2024.
Gardašević, J. (2020). Enterpreneurship and Facebook: Analyzing the Network usage on a daily and weekly basis among Serbian and American Respondents, Journal of Enterpreneurship and Business Resilience, Faculty of Economics and Engineering Management, University Business Academy in Novi Sad, Vol 3, No 1, pp. 5-65.
Gardašević, J., Ćirić, M., Carić, M. (2018). Razumevanje motiva koršćenja društvenih mreža u funkciji unapređenja komunikacije sa potrošačima, Časopis Marketing, Srpsko udruženje za marketing SeMA, Ekonomski fakultet u Beogradu, vol. 49, br. 4, str. 311-320.
Ercegovac, I. (2022). Televizijski formati kao sadržaj koji generišu korisnici - Jutjub kao mas-medijski kanal influensera. Društveni horizonti, 2(3), 59-73. https://doi.org/10.5937/drushor2203059E
https://digital-decade-desi.digital-strategy.ec.europa.eu/datasets/desi/charts, dostupno 24.01.2024.
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/isoc_sk_dskl_i21_esmsip2.htm, dostupno 30.01.2024.
https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/isoc_sk_dskl_i21/default/table?lang=en, dostupno 24.01.2024.
https://surfshark.com/dql2023/methodology, dostupno 24.01.2024.
https://surfshark.com/dql2020, dostupno 24.01.2024.
https://surfshark.com/dql2021, dostupno 24.01.2024.
https://surfshark.com/dql2022, dostupno 24.01.2024.
https://surfshark.com/dql, dostupno 24.01.2024.
https://assets.aboutamazon.com/dd/e4/12d668964f58a1f83efb7ead4794/aws-gallup-global-digital-skills-study-report.pdf, dostupno 01.02.20234.
https://4906807.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/4906807/Shifting%20Skills_Executive%20Summary%20(1).pdf, dostupno 01.02.2024.
https://www.smartinsights.com/social-media-marketing/social-media-strategy/new-global-social-media-research/ preuzeto 01.01.2024.
Jacobs, L. (2021), Developing mobile digital skills in low and middle-income countries, GSMA, pp.4, https://www.gsma.com/mobilefordevelopment/wp-content/uploads/2021/11/Developing-mobile-digital-skills-in-low-and-middle-income-countries.pdf, dostupno 28.01.2024.
Jenkins, H. (2006). Confronting the Challenges of Participatory Culture: Media Education for the 21st Century, Building the Field of Digital Media and Learning, The MacArthur Foundation, Chicago, Illinois, pp. 4.
Kotler, P., Kartajaya, H., Setiawan, I. (2017). Marketing 4.0, John Wiley and Sons Inc, Hoboken, New Jersey, https://www.drnishikantjha.com/booksCollection/Marketing%204.0_%20Moving%20from%20Traditional%20to%20Digital%20(%20PDFDrive%20).pdf, dostupno 02.02.2024.
Levy, J.R. (2010). Facebook Marketing: Design your next Marketing Campaign, 2nd ed., Indianapolis: Pearson education, pp.125.
Lopez 2013: Islas Lopez. “Digital literacy and academic success in online education for underprivi-leged communities : the prep@net case.” Ph.D. Dissertation, University of Texas, Austin
Milenković, N., Radosavljević, M., & Vladisavljević, V. (2023). Korišćenje aplikacija sa otvorenom licencom u razvoju programa poslovnog preduzeća. Održivi razvoj, 5(2), 35-49. https://doi.org/10.5937/OdrRaz2302035M
Milojević, I., Cvijanović, D., Ignjatijević, S. (2012). Makroekonomski okvir konkurentnosti srpske privrede i ICT sektora, Međunarodni naučno-stručni časopis za ekonomiju i politiku tranzicije „Tranzicija“, Ekonomski institut Tuzla, JCEA Zagreb, IEP Beograda, feam Bukurest, Vol.14 No. 30, str. 93-98.
Obradović, D. (2022). Operacije uticaja na drušvenim mrežama kao hibridna pretnja. Društveni horizonti, 2(4), 217-233. https://doi.org/10.5937/drushor2204217O
Olszewska, K. (2017). The Digital Economy in Central and Eastern European Countries (CEECS) – The Case of Poland, International Scientific Conference on Economics and Management EMAN, Ljubljana, Slovenija, str. 363-370.
Perović, A. & Đukić, S. (2023). Značaj komunikacije u sportu. Menadžment u sportu, 14(1), 103-118.
Rakić, B, Rakić. M. (2008) Marketing i inovacije u funkciji ra-zvoja organizacija i privrede, Međunarodni naučni skup razvojne strategije preduzeća i privrede, Beograd: Mega-trend univerzitet, pp. 255-259.
Strategija razvoja informacionog društva I informacione bezbednosti u Republici Srbiji za period od 2021. do 2026.godine, “Službeni glasnik RS”, broj 86. od 3.septembra 2021.godine, https://www.pravno-informacioni-sistem.rs/SlGlasnikPortal/eli/rep/sgrs/vlada/strategija/2021/86/1/reg, dostupno 04.02.2024.
Tinmaz, H., Lee, YT., Fanea-Ivanovici, M., Baber, H. (2022). A systematic review on digital literacy. Smart Learn. Environ. 9, 21 (2022). https://doi.org/10.1186/s40561-022-00204-y
Tomše, D., Snoj, B. (2016). The impact of Information and Communications Technologies on Unemployment rate on OECD Countries. Integrated Politics of Research and Innovations. International Scientific Conference, Limen, pp.605-610.
Tomše, D., Snoj, B. (2016). The impact of Information and Communications Technologies on GDP per Capita. Knowledge Based Suistanable Economic Development. International Scientific Conference, Eraz, pp. 119-120.
Tomše, D., Snoj, B. (2016). The impact of Information and Communications Technologies on Innovations. International Scientific Conference on Economics and Management EMAN, Ljubljana, Slovenija, str. 556-561.
Trifunović, D., Bogdanović Bulut I., Tankosić, M., Lalić, G. & Nestorović, M. (2023). Research in the use of social networks in business operations. Akcionarstvo, 29(1), 39-62
UNESCO (2018). “Global framework of reference on digital literacy skills for indicator 4.4.2: Percentage of youth/adults who have achieved at least a minimum level of proficiency in digital literacy skill (Draft Report).” Paris: UNESCO. https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/ip51-global-framework-reference-digital-literacy-skills-2018-en.pdf, dostupno 10.01.2024.
Vidas-Bubanja, M., Bubanja, I. (2016). The High Quolity and Sustainability as Characteristics of Doing Business in Digital Connected World, International Journal of Advanced Quolity, JUSK, UDC 658.5, ISSN 2217-8155, no 2, vol 44, pp. 7-12.
Vidas-Bubanja, M, Popovčić-Avrić, S. (2017). Izazovi globalnog poslovanja kompanija u savremenom digitalnom okruženju, International Scientific Conference on Economics and Management EMAN 2017, Ljubljana, Slovenija, str.544.
Van Deursen, A.J.A.M. & Van Dijk, J.A.G.M., (2011). Internet skills, and the digital divide. New media & society. DOI:10.1177/1461444810386774, pp. 893-911.
Van Deursen, A.J.A.M., Helsper, E.J., & Einon, R. (2014). Measuring Digital skills: From Digital Skills to Tangible Outcomes project report, University of Twente / London School of Economics / Oxford University, DOI:10.13140/2.1.2741.5044, pp. 9-10.
Van Deursen, A.J.A.M. & Van Dijk, J.A.G.M. (2014). The digital divide shifts to gaps of usage. New media & Society, 16(3), pp. 507-526.
Vukosavljević, D., Vukosavljević, D., Miletić, V. (2023). Analysis of multidimensional globalization index on the example of the Republic of Serbia and the surrounding countries. Akcionarstvo, 29(1), 9-38
Vuković, M., Urošević, S., Dašić, D. (2023) Threats to objectivity in the social science research. Sports, media and business, 9(2), 143-158. https://doi.org/10.58984/smb2302143v
Zupur, M., & Janjetović, M. (2023). Održivost marketinga lične prodaje na savremenom tržištu. Održivi razvoj, 5(2), 7-19. https://doi.org/10.5937/OdrRaz2302007Z
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Kako citirati
